Oymalarımız ve Tarihçesi

Rumi, kökleri fantastik hayvan figürlerine ve efsanevi yaratık tasvirlerine dayanan, zamanla stilize dal ve kıvrımlara dönüşmüş bir motiftir. Türk topluluklarında İslamiyet öncesinden beri sevilen bu motif, 9. yüzyıl sonlarından itibaren daha düzenli bir üslup kazanmış; Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu sanatında yaygınlaşarak Osmanlı döneminin sonuna kadar kesintisiz kullanılmıştır. Rumi oymalarda, birbirine dolanan ince dallar ve yaprak uçları, ahşap yüzeyde adeta hareket eden bir doku yaratır. Atölyemizde kapı kenarlıklarında ve dolap yüzeylerinde bu motifi sıkça işleriz.

Palmet, palmiye yaprağının stilize edilmesiyle oluşan bitkisel kökenli bir motiftir; kökleri Asur sanatına kadar uzanır. Anadolu Selçuklu ahşap işçiliğinde palmet ve yarım palmetler, rumi dal ve kıvrımları arasına yerleştirilerek zengin bir bitkisel kompozisyon oluşturur. Bu motif genellikle simetrik ve tekrarlanan bir düzen içinde, kapı alınlıklarında, çerçeve kenarlarında ve dolap kapaklarında kullanılır. Palmet, sertliğin değil, akışkanlığın ve doğaya duyulan saygının bir ifadesidir.

"Düğüm" anlamına gelen Farsça girih kelimesinden türeyen bu desenler, pergel ve cetvelle kurulan matematiksel bir sistem üzerine inşa edilir. Sekizgen, altıgen ve yıldız formundaki geometrik bölmeler, birbirine kilitlenerek sonsuza uzanan bir doku oluşturur. Bunların en karakteristik örneği, merkezden sekize bölünerek elde edilen "Selçuklu Yıldızı"dır. Bu geometrik sistem, geniş yüzeylerde kündekari tekniğiyle birleştirilerek kapı ve minber gibi yapılarda uygulanmıştır. Atölyemizde bu geometrik mirası, günümüz mobilyalarına taşıyoruz.